Mùa thu – mùa Cốm Làng Vòng thơm lừng

Mùa thu – mùa Cốm Làng Vòng thơm lừng

Nhắc đến ẩm thực Hà Nội, người ta sẽ nghĩ ngay đến cốm đầu tiên. Nói đến cốm, bạn có thể mường tượng ra ngay hạt cốm xanh biếc, to tròn, thơm ngọt. Và có lẽ, đối với những ai yêu mến vẻ đẹp cổ kính của Hà Nội thì không thể nào bỏ qua hương vị thơm ngon của Cốm Làng Vòng.

Cốm là của riêng Hà Nội, là thứ quà vặt dân dã, độc lạ được lưu giữ ngàn đời nay. Từ xa xưa, dân gian ta đã lưu truyền câu thơ:

” Cốm Vòng, gạo tám Mễ Trì,

Tương Bần, húng Láng còn gì ngon hơn.”

Làng Vòng hiện nay thuộc phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Không biết, người Làng Vòng đã đến với nghề làm cốm từ bao giờ nhưng đã lưu truyền qua rất nhiều đời cho đến nay. 

Cốm Làng Vòng bắt nguồn từ đâu?

Tương truyền rằng, Cốm Làng Vòng bắt nguồn từ cách đây cả nghìn năm. Một hôm khi lúa đã lên đòng thì chợt trời mưa bão tầm tã. Những con đê yếu không chịu được khối nước khổng lồ đã vỡ tan, nước sông dâng cao, tràn vào, nhấn chìm hết ruộng đồng. Khắp nơi mất mùa, đói kém tràn lan. Người nông dân không nỡ để công sức bao ngày tháng chăm bẵm của mình bị đổ hết đi. Họ liền ra đồng, ráng tìm lấy những bông lúa non đem về rang khô để ăn dần qua cơn bão lũ. Nhưng những bông lúa non đó không những cứu nạn cả làng mà nó còn có vị rất hấp dẫn, ngọt ngọt, dẻo dẻo lại thơm ngon lạ lùng. Chính vì thế, mỗi năm khi cây lúa bắt đầu tròn hạt, người nông dân Làng Vòng lại lựa những bông lúa non ăn chơi khi thu về.

Cốm Làng Vòng được lưu truyền rất lâu đời (Nguồn: Internet)

Cốm Làng Vòng được lưu truyền rất lâu đời (Nguồn: Internet)

Qua nhiều năm, mọi thứ phát triển không ngừng, người nông dân không những biết làm ra hạt cốm ngon, mà còn biết làm cho hạt cốm càng dẻo, thơm và xanh hơn. Cái tên Cốm Làng Vòng cũng chính vì vậy mà ngày càng lan rộng ra khắp nơi, trở thành cái tên gắn liền với tuổi thơ và mùa thu Hà Nội.

Những hạt cốm xanh tươi, dẻo dai, thơm ngọt 

Một vụ cốm thường kéo dài khoảng 3 tháng. Mùa cốm thường bắt đầu vào tháng 7 âm lịch, khi tiết trời vừa sang thu. Để có được những hạt cốm thơm dẻo, người làm cốm được xem như một người nghệ nhân tỉ mỉ, công phu. Quy trình làm cốm thường trải qua rất nhiều công đoạn khác nhau. 

Quy trình làm cốm bao gồm nhiều công đoạn công phu và tỉ mỉ (Nguồn: Internet)

Quy trình làm cốm bao gồm nhiều công đoạn công phu và tỉ mỉ (Nguồn: Internet)

Người làm cốm sẽ lựa ra những bông lúa dài, hạt mẩy về chế biến. Thường người ta sẽ cắt bông lúa khi chỉ còn mười mấy ngày nữa là vào mùa gặt. Điều quan trọng nhất là phải cắt lúa đúng thời điểm để hạt lúa không bị non quá cũng như không bị già quá. Lúa gặt hôm nào thì sẽ đem rang và giã luôn vào hôm đó. 

Cốm thành phẩm được gói trong 2 lớp lá sen để giữ được hương vị thơm ngon và màu xanh mướt mát (Nguồn: Internet)

Cốm thành phẩm được gói trong 2 lớp lá sen để giữ được hương vị thơm ngon và màu xanh mướt mát (Nguồn: Internet)

Lúa phải được rang trên lửa vừa phải, hạt cốm vừa chín tới sẽ ngon nhất. Sau đó cốm sẽ được giã bằng một cái cối riêng. Nhịp chày nhẹ nhàng, đều tay thì cốm mới mịn và dẻo. Sau đó cốm sẽ được đem dói vào 2 lớp lá. Lớp trong là lá ráy xanh để cốm vẫn giữ được độ ẩm, không bị khô và phai màu. Lớp ngoài là lá sen để giúp cốm giữ được mùi thơm đặc trưng. Cốm làng Vòng vượt qua các làng xã, theo các gánh hàng rong đến với mọi nơi trên cả nước.

Mùa cốm về trên thủ đô

Cốm là món quà quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho người dân. Những hạt cốm được hấp thụ tinh hoa của đất trời và những hạt sương sớm, tạo nên hạt cốm dẻo dai, thơm ngọt. Cốm thơm đến mức, chỉ cần bạn đi ngang qua một gánh cốm rong là sẽ thấy được thứ mùi thơm nhè nhẹ, thoang thoảng đặc trưng. 

Cốm là thức quà vặt dân dã mang đậm vị hương đồng gió nội (Nguồn: Internet)

Cốm là thức quà vặt dân dã mang đậm vị hương đồng gió nội (Nguồn: Internet)

Những ngày đầu thu, tiết trời se lạnh. Hòa trong đó là mùi hương hoa sữa kết hợp với mùi thơm của cốm đi khắp các ngõ ngách của phố phường Hà Nội.  Vào mùa này, Làng Cốm Vòng lại nhộn nhịp hơn bình thường. Khắp mọi nhà đều vang lên tiếng nhịp chày giã cốm. Người thì xát vỏ, người thì đãi trấu, người thì rang cốm, người thì giã cốm. Chính sự phối hợp nhịp nhàng ấy đã tạo nên một thức quà vặt làm say đắm biết bao nhiêu người. 

Những chiếc bánh cốm dẻo dai luôn là sự lựa chọn hàng đầu của du khách (Nguồn: Internet)

Những chiếc bánh cốm dẻo dai luôn là sự lựa chọn hàng đầu của du khách (Nguồn: Internet)

Thường người ta sẽ không bao giờ mua quá nhiều cốm. Họ chỉ mua từng ít để nhâm nhi dần. Cũng bởi vì cốm để quá 1 ngày sẽ không còn giữ được độ dẻo thơm vì đa số Cốm Làng Vòng không hề có chất bảo quản. Người Làng Vòng chỉ làm đủ số cốm để bán ngay trong ngày. 

Cốm Làng Vòng với hương vị sữa lúa đặc trưng không đâu có được (Nguồn: Internet)

Cốm Làng Vòng với hương vị sữa lúa đặc trưng không đâu có được (Nguồn: Internet)

Cốm đầu mùa sẽ có hương vị sữa lúa đặc trưng vì cốm còn non. Cốm cuối mùa sẽ bùi hơn vì hạt đã mẩy hơn, dày và chín hơn. Mùi cốm thơm xao xuyến, một phần nhờ hương lúa thoang thoảng, một phần nhờ lá dứa thơm và nhờ vào lá sen bọc xung quanh, ướp luôn cả hương đồng gió nội và từng hạt cốm.

Thưởng thức cốm như thế nào cho đúng?

Cốm không phải như những món ăn vặt khác. Để cảm nhận được hương vị cốm rõ nhất, bạn phải ăn thong thả từng tí một. Cốm ngon nhất khi thưởng thức cùng một tách trà ấm nóng, thơm ngon. Ăn cốm phải từ tốn, không vồn vã vì cốm mang trong mình nét thanh tao quý giá.

Cốm trong mâm cỗ đón trung thu (Nguồn: Internet)

Cốm trong mâm cỗ đón trung thu (Nguồn: Internet)

Vào ngày rằm tháng tám, từng chiếc bánh cốm xanh mướt được đặt ngay ngắn trên mâm cỗ, bên cạnh những chiếc bánh dẻo, bánh nướng đặc trưng. Mâm cỗ tuy giản dị nhưng chứa đựng cả bầu trời thu trong đó.

Vô vàn những món ngon làm từ hạt cốm Hà Nội

Cốm xào dừa (Nguồn: Internet)

Cốm xào dừa (Nguồn: Internet)

Từ hạt cốm nhỏ nhắn nhưng người ta có thể chế biến ra hàng vạn món ăn độc đáo, mang hương vị đặc trưng riêng. Chả cốm là món nhất định bạn phải thử nếu có dịp đến thủ đô trong mùa cốm. Món này bạn có thể ăn cùng cơm, bánh mì, bún hay phở,… Hạt cốm ẩn mình trong miếng chả thơm ngon, xen lẫn những thớ thịt bằm ngon ngọt.

Chè cốm (Nguồn: Internet)

Chè cốm (Nguồn: Internet)

Cốm còn có thể đem đi nấu chè, thạch, hoặc các loại bánh như một nguyên liệu không thể thiếu. Rồi lại còn món cốm xào nước dừa thơm lừng hay món bánh cốm dẻo nhân đậu xanh,…

Chả cốm (Nguồn: Internet)

Chả cốm (Nguồn: Internet)

Kem cốm (Nguồn: Internet)

Kem cốm (Nguồn: Internet)

Mùa cốm và những nỗi niềm trăn trở

Những năm gần đây, với sự phát triển không ngừng, người ta ngày càng sáng tạo ra những món ăn ngon, đẹp mắt hơn. Những món bánh ngoại nhập ngày càng nhiều. Thức quà vặt ấy gần như bị quên lãng, không còn được ưa chuộng như trước nữa. Người mua cốm chủ yếu là các hàng quán và những người vì yêu thích cốm mới tìm mua.

Ngày nay cốm đang dần bị lãng quên bởi sự du nhập của những món bánh ngoại (Nguồn: Internet)

Ngày nay cốm đang dần bị lãng quên bởi sự du nhập của những món bánh ngoại (Nguồn: Internet)

Giá cốm bán ra khá rẻ so với cái công để làm ra hạt cốm. Thời buổi hiện đại, người ta lại càng trộn thêm những màu thực phẩm và chất bảo quản vào khiến cho người tiêu dùng lại càng xa lánh hơn. Điều đó lại càng thiệt thòi cho những người làm cốm chân chính.

Chính vì thế, nếu bạn muốn ăn cốm ngon mà vẫn giữ được nét văn hóa của thủ đô thì nên tìm đến những địa chỉ uy tín như Cốm Làng Vòng và một số nơi ở Mễ Trì để mua. Và điều đặc biệt, bạn phải thưởng thức cốm vào đúng mùa thu thì mới đúng điệu nhé!

Ori

Share this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *